ENERGETYKA, RYNEK ENERGII - CIRE.pl - energetyka zaczyna dzień od CIRE
Właścicielem portalu jest ARE S.A.
ARE S.A.

SZUKAJ:



PANEL LOGOWANIA

X
Portal CIRE.PL wykorzystuje mechanizm plików cookies. Jeśli nie chcesz, aby nasz serwer zapisywał na Twoim urządzeniu pliki cookies, zablokuj ich stosowanie w swojej przeglądarce. Szczegóły.


SPONSORZY
ASSECO
PGNiG
ENEA

Polska Spółka Gazownictwa
CMS

PGE
CEZ Polska
ENERGA





OPINIE

Miesięczne zmiany w produkcji energii elektrycznej w Polsce w obszarze źródeł gazowych
07.01.2021r. 01:59

dr inż. Andrzej P. Sikora, Prezes Instytutu Studiów Energetycznych
To w moim odczuciu chwila historyczna. 4 grudnia 2020 r. duński parlament ogłosił, że anuluje wszystkie przyszłe rundy licencyjne na nowe poszukiwania ropy i gazu oraz pozwolenia na wydobycie w duńskiej części Morza Północnego oraz, że zakończy istniejącą produkcję do 2050 r. Ogłoszenie Danii, będącego głównym producentem ropy naftowej w UE (Norwegia, Wielka Brytania nie są członkami UE), jest w mojej ocenie decyzją historyczną w sprawie stopniowego wycofywania paliw kopalnych w Europie.

Dodatkowo rząd Danii (Partia Liberalna, Radykalna Lewica, Partia Duńska, Partia Socjalistyczna i Konserwatyści) zgodził się przeznaczyć pieniądze na sprawiedliwą transformację dla poszkodowanych pracowników. Koalicjanci uzgodnili kolejne porozumienie w sprawie przyszłości Morza Północnego, które wyznacza nowy, zielony kierunek zgodny z celem strategii energetycznej Danii, o której szeroko już pisano1,2. Poza datą końcową w 2050 r., zgodnie z którą wydobycie węglowodorów ropy i gazu w duńskiej części Morza Północnego nie będzie już możliwe3 , umowa pociąga za sobą anulowanie zarówno ósmej, jak i wszystkich przyszłych rund koncesyjnych.

10 grudnia 2020 r. w szczycie porannym o godz. 13:15 wystąpiło rekordowe, najwyższe w historii zapotrzebowanie KSE na moc - 26817 MW. Poprzednie najwyższe zapotrzebowanie na moc odnotowano 25 stycznia 2019 roku. Wyniosło ono wówczas 26 504 MW - poinformowały Polskie Sieci Elektroenergetyczne (PSE). To dość zaskakująca informacja. Zazwyczaj szczytowe zapotrzebowanie na energię było w przypadku dużych mrozów, obecnie temperatury grudniowe były dość wysokie, jak na grudzień, wynosząc około zera stopni Celsjusza. Dlatego wielce prawdopodobne, że za tak duże zapotrzebowanie na moc odpowiadał przemysł. Byłaby to bardzo dobra informacja pokazująca, że wychodzimy z kryzysu spowodowanego COVID-19. Skoro mamy rekord zapotrzebowania przy stosunkowo wysokiej temperaturze powietrza, to można się spodziewać, że w czasie nadchodzącej zimy takich rekordów padnie kilka. I oby nie pojawił się znowu przypadek ze Szczecina (blackout) i okolic z 8 kwietnia 2008 r.

A tu kolejny miesiąc - ostatni w 2020 r. zanotował ponownie wzrost produkcji EE w Polsce - było to o 4,7% więcej niż w listopadzie i o 4,3% więcej niż w grudniu 2019 roku. Zdecydowanie więcej energii do systemu dostarczyły w ubiegłym miesiącu też źródła gazowe, których produkcja w grudniu była na rekordowym poziomie prawie 1,4 TWh i wzrosła w porównaniu do listopada 2020 r. o 6,6 %, a w odniesieniu do grudnia 2019 aż o 27,7 %.

Zgodnie z danymi ENTSO-E w grudniu 2020 r. wytworzenie EE z gazu ziemnego w Polsce wynosiło 1 370 171 MWh wobec 1 285 308 MWh w listopadzie (6,6% wzrostu m/m) i było wyższe w porównaniu do grudnia roku ubiegłego (1 072 986 MWh - czyli wzrost o 27,7% r/r - podobnie jak w listopadzie 2019 do listopada 2029).

W strukturze produkcji EE z gazu ziemnego rok 2020 r. pokazuje wzrost do 8,8% wobec 7,3% rok wcześniej. Cały 2020 był rokiem wzrostów dla gazu ziemnego, bo elektrownie gazowe dostarczyły zdecydowanie więcej energii elektrycznej do systemu elektroenergetycznego, których produkcja wzrosła rok do roku o 17,7 % do 12 457 010 MWh wobec 10 579 445 MWh w 2019 r.

Jak podał EIA w grudniowym STEO4, w listopadzie cena spotowa gazu ziemnego Henry Hub wynosiła średnio 2,61 USD mmBtu, w porównaniu ze średnią z października wynoszącą 2,39 USD/mmBtu. Podwyżki cen w zeszłym miesiącu zostały złagodzone przez znacznie wyższe niż normalnie temperatury, które zmniejszyły zapotrzebowanie na ogrzewanie pomieszczeń mieszkalnych na gaz ziemny, mimo że w odpowiedzi na pandemię wiele z nich pozostało w domu. EIA oczekuje, że ceny spotowe Henry Hub osiągną średnią miesięczną 3,10 USD/mmBtu w styczniu 2021 r., co oznacza spadek w porównaniu z prognozowaną średnią ceną styczniową 3,42 USD/mmBtu w STEO z zeszłego miesiąca. Chociaż EIA nadal spodziewa się wzrostu cen w nadchodzących miesiącach z powodu rosnącego zapotrzebowania na ogrzewanie pomieszczeń i rosnącego eksportu amerykańskiego skroplonego gazu ziemnego (LNG) w obliczu malejącej produkcji gazu ziemnego w USA, niższa prognoza cen ze stycznia odzwierciedla wyższe prognozowane poziomy magazynowania tej zimy w porównaniu z ubiegłym prognoza. EIA oczekuje, że średnie miesięczne ceny spot wyniosą średnio 3,01 USD/mmBtu w 2021 r., co oznacza wzrost w porównaniu z prognozowaną średnią 2,07 USD/mmBtu na 2020 r.

Początek grudnia pokazał także, że spread cen gazu ziemnego w USA zmienił się na ujemny, sygnalizując, że inwestorzy już rezygnowali z perspektyw mroźniejszej zimy. Gaz z dostawą w styczniu był sprzedawany poniżej cen z lutego. Styczniowe kontrakty terminowe spadły 3 grudnia do najniższego poziomu od dwóch miesięcy, co było najgorszym wynikiem wśród głównych surowców. Analitycy mówili, że mamy "Gas Vegas - w tym momencie stawiamy na wybór dna" (Bob Yawger, dyrektor działu kontraktów terminowych w Mizuho Securities).

(1119x629)

Dokładniejsza analiza cen LNG w 2020 r. została już opisana w podsumowaniu ISE dla LNG w Polsce5. Ostatniego dnia 2020 r. cena spot azjatyckiego LNG - benchmark Japonia-Korea Marker (JKM) - po raz pierwszy od kwietnia 2014 r. wzrosła powyżej 15 USD/mmBtu. Jak donosił Bloomberg indeks JKM był "niekwestionowanym mistrzem grudnia skacząc o prawie 70% rok do roku i zamykając rok na ponad 15 $/mmBtu - najwyższym od sześciu lat. Chłodniejsze zimowe temperatury w Chinach w połączeniu z niższymi dostawami rurociągami z Azji Środkowej wywołały masowy szał zakupów na rynku spot. Chiński import LNG jest teraz na dobrej drodze, aby przekroczyć 8 MT - to najwyższy poziom w historii. W związku z tym ceny LNG indeksowane ropą są obecnie o około jedną trzecią poniżej poziomu spot. W Europie TTF zyskał ponad 33% rok do roku, częściowo napędzany wyższym popytem (o 2,5%), ale przede wszystkim z powodu malejącego napływu LNG, który spadł o 40%, ponieważ tankowce są coraz częściej kierowane do Azji. W Stanach Zjednoczonych Henry Hub zyskał 16% rok do roku pomimo niższego popytu wewnętrznego i napędzanego przez wyższe wolumeny eksportowe LNG, które skoczyły aż o ~ 40% rok do roku".

Znaczna część z dostaw gazu ziemnego i LNG do Polski jest realizowana w ramach indeksowanego cenami ropy naftowej długoterminowego kontraktu z Qatargas, ale także np. w ramach umowy z Cheniere Energy i kończonego kontraktu z Gazprom Eksport. Globalnie ok. 75% LNG jest sprzedawane na stałych długoterminowych umowach, w których kolejne dostawy są wyceniane na podstawie formuły cenowej opartej o kwotowanie ropy naftowej (vide właśnie PGNiG i kontrakt katarski). Te indeksowane ceną ropy kontrakty były ostatnio zbyt drogie dla azjatyckich nabywców ze względu na wysokie ceny ropy w porównaniu do spotowych cen LNG. Ale krach cen ropy zamknął lukę między indeksowanymi i spotowymi cenami LNG, co ma poważne konsekwencje dla obecnych i przyszłych rynków LNG. W perspektywie długoterminowej także poziom zmagazynowanego gazu ziemnego będzie miał wpływ na cenę gazu na europejskich giełdach oraz na ceny spot LNG. Obecnie wszystkie światowe rynki, w tym ceny surowców energetycznych, znajdują się w kryzysie, ale stosunkowo niska cena gazu ziemnego w Europie uprzywilejowała wytwórców EE z tego surowca.

I na zakończenie rzut oka na Rosję i Chiny. 3 grudnia - jak podała Agencja Reuters - rozpoczęto eksploatację środkowej części gazociągu Chiny-Rosja Wschód, umożliwiając zatłaczanie gazu ziemnego z gazociągów systemu "Siła Syberii" w Rosji do regionu Pekin-Tianjin-Hebei w północnych Chinach.

Rurociąg o długości 1110 km ma na celu zmianę poprawę jakości powietrza w regionie, w którym znajduje się około jedna czwarta produkcji stali w Chinach, poprzez zwiększenie dostaw gazu o 27 mln m3 dziennie.

Rurociąg łączy również istniejące gazociągi w północno-wschodnich i północnych Chinach, a także projekty magazynów gazu w Dalian, Tangshan i Liaohe. Północna część gazociągu Chiny-Rosja Wschód rozpoczęła działalność w grudniu 2019 roku i przesłała prawie 4 mld m3 gazu ziemnego. W lipcu 2020 r. Chiny rozpoczęły budowę południowej części gazociągu Chiny-Rosja Wschód, przedłużając trasę do Szanghaju we wschodnich Chinach. Wolumeny rosyjskiego gazu przesyłanego rurociągiem mogą osiągnąć 38 mld m 3 rocznie po ukończeniu budowy do 2025 r.

(620x470)http://caspianbarrel.org/az/2016/03/the-oil-friendship-the-state-of-and-prospects-for-russian-chinese-energy-cooperation/

(1296x1012)

Mając chwilę czasu na koniec roku doszedłem do konkluzji, że dzięki pandemii, załamaniu się popytu na ropę naftową, największym, zasadniczym problemem w naszym obszarze, w 2021 będzie cena gazu ziemnego i dalej NGL. Jeszcze w 2019 r. 80% wzrostu wydobycia gazu ziemnego pochodziło z gazu towarzyszącego (z odwiertów, z których wydobywana była głównie ropa naftowa). Koszt tego metanu był pomijalny, często sam metan, flarowany, stanowił problem. Nadpodaż gazu ziemnego z odwiertów naftowych wpływała i obniżała ceny gazu ziemnego. (Ceny gazu pozostawały niskie, średnio tylko 2,12 USD / MMBtu przez cały rok 2020 i spadły poniżej 1,50 USD / MMBtu przez kilka dni w czerwcu6.)

Ale działo się o wiele więcej rzeczy - próbowałem to, koncentrując się na gazie ziemnym w tych miesięcznych komentarzach opisywać.

Wydaje się oczywiste, iż gaz ziemny wypierający węgiel w wytwarzaniu EE powinien być traktowany jako paliwo przejściowe w polskiej gospodarce, przynajmniej w horyzoncie roku 2030. Wycofywanie systemowych elektrowni węglowych, który to proces trudno będzie zrównoważyć w perspektywie 2033 budową źródeł odnawialnych czy energetyki jądrowej, realnie rzecz biorąc można zastąpić jedynie energetyką gazową. Co więcej, źródła gazowe, zasilane w pierwszym okresie gazem ziemnym, w miarę pozyskiwania gazów zielonych (biogaz, biometan, metan syntetyczny, ostatecznie wodór) będą stawały się źródłami emitującymi coraz mniej gazów cieplarnianych.

Rozumiem, że UE na takie podejście pozwoli. Oczywiście rozumiem sensowność jak najszybszej "wymiany" gazu ziemnego na jego zielone odpowiedniki, biometan czy zielony wodór, ale w sposób ewolucyjny. Rewolucyjne zmiany, wiążące się z jak najszybszym przejściem do gospodarki w pełni zelektryfikowanej, mogłyby być zbyt wielkim obciążeniem zarówno w skali całego kraju, jak i dużej polskiego części społeczeństwa.

Utrzymanie istotnej roli gazu ziemnego w horyzoncie roku 2030 i pozostawienie infrastruktury gazowej nie tylko pozwoli uniknąć znacznej części ogromnych kosztów związanych ze scenariuszem elektryfikacji, ale również w bezpieczny i stabilny sposób zmierzyć się z wyzwaniami stojącymi przed Polską w perspektywie roku 2050.

Przypisy:

1 Kaliski M., Krupa M., Sikora A., GLOBALNE I REGIONALNE WYZWANIA RESTRUKTURYZACJI PRZEDSIĘBIORSTW
I GOSPODAREK pod redakcją Borowiecki R., Dziura M., "Rynek gazu ziemnego w Danii. Analogia w Polsce?" ISBN 978-83-62511-86-0; Fundacja Uniwersytetu Ekonomicznego w Krakowie ul. Rakowicka 27, 31-510 Kraków str. 429-445. Kraków 2012.

2 Sikora A., Sikora M., "Złoże duńskie. Model Tyra", CIRE, 8.03.2019 - https://www.cire.pl/item,177249,13,0,0,0,0,0,zloze-dunskie-model-tyra.html

3 Dania pierwszego komercyjnego odkrycia dokonała w 1972 roku. Obecnie na duńskim szelfie kontynentalnym Morza Północnego znajduje się 55 platform na 20 polach naftowych i gazowych. Total francuski jest odpowiedzialny za wydobycie w 15 z tych pól, brytyjski Ineos działa na kolejnych trzech , a Hess i Wintershall Dea obsługują po jednym. W 2019 roku Dania wydobywała 103 000 boe/d, (dla porównania PKN ORLEN w Płocku ma zdolności przerobowe 276 000 boe/d, a PGNiG w Norwegii szacuje swoje wydobycie na 2200 boe/d) co dawało Danii drugie miejsce pod względem wielkości wydobycia w UE po Wielkiej Brytanii. W tym samym roku Dania wydobyła łącznie 3,2 mld m3 gazu ziemnego. (PGNiG w Polsce ok 4 mld m3 ).
Po uruchomieniu ponownym wydobycia ze złoża TYRA przewiduje się, że duńska produkcja ropy i gazu wzrośnie w nadchodzących latach, zanim osiągnie szczyt odpowiednio dla ropy w 2028 i dla gazu ziemnego w 2026 r., aby następnie spadać. Głównym uzasadnieniem takich strategicznych decyzji jest wykorzystanie tych działań, jako trampoliny do odgrywania roli światowego lidera w pracach nad wycofywaniem ropy i gazu. Minister klimatu, energii i zaopatrzenia Dan Jorgensen powiedział: "Bardzo się cieszę, że mamy teraz szerokie porozumienie w sprawie przyszłości Morza Północnego i chciałbym podziękować stronom za konstruktywne podejście do negocjacji.[...] "Umowa wyznacza nowy, zielony kurs dla Morza Północnego, a jednocześnie zapewnia naprawdę dobrą równowagę i przynosi korzyści wszystkim. Kończymy teraz erę paliw kopalnych i wyznaczamy linię prostą między naszą działalnością na Morzu Północnym a celem ustawy klimatycznej, jakim jest neutralność klimatyczna w 2050 r. "
Branża naftowa wydaje się być w pewnym stopniu zabezpieczona niezależnie od decyzji. Mianowicie ustalono, że obszar Esbjerg będzie nadal się rozwijał i będzie prowadzona współpraca z przemysłem w zakresie ewentualnej elektryfikacji istniejącego wydobycia, a dodatkowo ma być utworzeniem inicjatywy na składowanie CO2 na Morzu Północnym. Przygotowano za: https://www.offshore-energy.biz/denmark-to-end-oil-and-gas-era-by-2050/?utm_source=offshoreenergytoday&utm_medium=email&utm_campaign=newsletter_2020-12-07 dostęp 7 grudnia 2020)

4 https://www.eia.gov/outlooks/steo/archives/dec20.pdf

5 Sikora A., Sikora M., "LNG na świecie - podsumowanie 2020 roku", CIRE, 4.01.2021 - https://www.cire.pl/item,209678,13,0,0,0,0,0,lng-na-swiecie-podsumowanie-2020-roku.html

6 Por.: Sikora A., Sikora M., "Polskie LNG w drugim kwartale 2020" CIRE: https://www.cire.pl/item,200830,13,0,0,0,0,0,polskie-lng-w-drugim-kwartale-2020.html Także Biznes Alert: https://biznesalert.pl/ise-polskie-lng-kwartal-wyniki-transport-gaz-wolumen-pgnig-usa-polska-energetyka/
Zobacz także:

Dodaj nowy Komentarze ( 0 )

DODAJ KOMENTARZ
Redakcja portalu CIRE informuje, że publikowane komentarze są prywatnymi opiniami użytkowników portalu CIRE. Redakcja portalu CIRE nie ponosi odpowiedzialności za ich treść.

Przesłanie komentarza oznacza akceptację Regulaminu umieszczania komentarzy do informacji i materiałów publikowanych w portalu CIRE.PL
Ewentualne opóźnienie w pojawianiu się wpisanych komentarzy wynika z technicznych uwarunkowań funkcjonowania portalu. szczegóły...

Podpis:


Poinformuj mnie o nowych komentarzach w tym temacie


PARTNERZY
PGNiG TERMIKA
systemy informatyczne
Clyde Bergemann Polska
PAK SERWIS Sp. z o.o.
GAZ STORAGE POLAND
GAZ-SYSTEM S.A.
Veolia
PKN Orlen SA
TGE
Savangard
Audax
Audax
Tauron
DISE
BiznesAlert
Obserwatorium Rynku Paliw Alternatywnych ORPA.PL
Energy Market Observer
Innsoft



cire
©2002-2021
mobilne cire
IT BCE