ENERGETYKA, RYNEK ENERGII - CIRE.pl - energetyka zaczyna dzień od CIRE
Właścicielem portalu jest ARE S.A.
ARE S.A.

SZUKAJ:



PANEL LOGOWANIA

X
Portal CIRE.PL wykorzystuje mechanizm plików cookies. Jeśli nie chcesz, aby nasz serwer zapisywał na Twoim urządzeniu pliki cookies, zablokuj ich stosowanie w swojej przeglądarce. Szczegóły.


SPONSORZY
ASSECO
PGNiG
ENEA

Polska Spółka Gazownictwa
CMS

PGE
CEZ Polska
ENERGA





OPINIE

Lektura ponadobowiązkowa ... Czarny łabędź
15.01.2021r. 05:55

Bogumił Dudek ("Energetyka" - 8/2020)
Czyli lektura o tym, jak nieprzewidywalne zdarzenia rządzą naszym życiem. Zresztą jest to okładkowy podtytuł książki Nassima Nicholasa Taleba1) - amerykańskiego teoretyka rynku, inwestora, filozofa i pisarza. Lektura blisko 700 stron jest jednak zajmująca. Dzieło to praktycznie dwie książki - pierwsza wydana w 2007 roku (ss. 480 ze słownikiem), drugą stanowi posłowie do tej pierwszej, jako Esej postscriptum o tytule: O odporności i kruchości, pogłębione uwagi filozoficzne i empiryczne, opublikowane w 2010 roku (s. 482-645) i bibliografia (s. 647-698).

Od czasów ukazania się książki P.L. Bernsteina - Przeciw bogom - niezwykłe dzieje ryzyka (posiadam wyd. z 1997 roku, tu: przywołane wydanie z roku 2011) jest to kolejna świetna uczta obcowania ze współczesną ekonomią (może bardziej jej krytyką). Właściwie podtytuł mógłby brzmieć - retoryka i topika w ekonomii, ale wydawcy wiedzą lepiej; ostatecznie wydali bestseler.

Taleb, podchodzący do przypadkowości jako sceptyczny empirysta i reprezentant szkoły aplatońskiej, porównuje swoje osiągnięcia na bazie krytyki nastawienia platońskiego. Wyrabia on sobie intuicję na podstawie praktyki i przechodzi od obserwacji do książek, podczas gdy krytykowana przez niego platońskość objawia się, opiera się na artykułach naukowych i przechodzi od książek do praktyki (patrz - jeden z przykładów z tabeli 4).

To, że każdy może zostać prezydentem (s. 441) Autor wywodzi z historycznych błędów Akademii Noblowskiej, zwłaszcza w kategorii ekonomii, wprowadzonej mimo protestów rodziny Nobla. Pikanterii dodaje swego rodzaju przeczucie naszych zachowań, pojawienia się zaskoczeń dotyczących epidemii (10 lat temu!).

Jego estetyzm przejawia się stawianiem poezji przed prozą, Greków przed Rzymianami, godności przed elegancją, elegancję przed kulturą, kulturę przed erudycją, erudycję przed wiedzą, wiedzę przed intelektem, a intelekt przed prawdą2). Cóż z tego, że być może Czytelnik ma podobną
hierarchię wartości, bo według Autora weryfikuje ją sposób, w jaki zareagujesz w stanie ekstremalnym.

Taleb jest mistrzem w wykazywaniu różnic między przeciętnymi (w jakiejś mierze powszechnymi) wzorcami a naszymi przewidywaniami zachowań w ekstremalnych sytuacjach. Te światy nazywa Przeciętnostanem i Ekstremistanem. No i w ruch idą narzędzia matematyczne. Każdy, kto choć trochę otarł się o statystykę, prawdopodobieństwo, rozkład normalny - nie zawiedzie się na wywodach poznawczych. Można się martwić o studentów, doktorantów i profesorów, którzy przeceniają wnioskowanie statystyczne w warunkach braku pełnych informacji, gdyż Taleb wyciąga potężne działa i nie przebiera w słowach, co myśli o akademickich libertianinach, wykształconych filistrach i ekspertach.

Z lektury dowiemy się, czym jest arogancja i nieprzejrzystość epistemiczna, błędy: ludyczny, narracyjny i zmiany stron oraz teza o regresie statystycznym, no i kilka innych. Nie zabraknie przypowieści o chaosie, Mandelbrocie i fraktalach.

Ulegamy zbyt często złudzeniom retrospektywnym i ślepocie na przyszłość. Jakże często można to zaobserwować w energetyce (w Energetyce też).

Powie ktoś, no tak, łatwo mówić o nieprzewidywalnych zdarzeniach, ale czy można je uwzględniać w życiu. I tu właśnie zachęta - dowiesz się z tej lektury, być może przebuduje się w Twej wyobraźni pojęcie przypadkowości. To będzie pierwszy krok do świata nowych pojęć i spostrzeżeń, lepszego inwestowania w przyszłość.

Testem niech będzie odróżnianie w języku francuskim słów: hasard i fortuit. Hasard od arabskiego az-zahr, oznacza kości, podobnie jak słowo alea - czyli wiąże się z możliwą do pojęcia przypadkowością; fortuit to - pisze Autor - mój Czarny Łabędź - zdarzenie czysto przypadkowe i nieprzewidziane3). Zatem hasard to raczej ludyczny typ niepewności (gry losowe), a fortuit odpowiada nieprzejrzystości epistemicznej, cokolwiek to znaczy.

Miłośnicy Czarnego Łabędzia w wydaniu filmowym (wielokrotnie nagradzany i nominowany amerykański thriller psychologiczny Darrena Aronofskiy'ego,
2010), baletowym, operowym lub muzycznym - poszukując zmysłowej Czarnej łabędzicy mogą dzięki lekturze ponadobowiązkowej odkryć nowe obszary ludzkich motywacji i zachowań.

Przypisy:

1) Nassim Nicholas Taleb, Czarny łabędź. Jak nieprzewidywane zdarzenia rządzą naszym życiem. Wyd. Zysk i S-ka, Poznań 2020, ss. 698.

2) Tamże, s. 469.

3) Tamże, s. 435.

Dodaj nowy Komentarze ( 0 )

DODAJ KOMENTARZ
Redakcja portalu CIRE informuje, że publikowane komentarze są prywatnymi opiniami użytkowników portalu CIRE. Redakcja portalu CIRE nie ponosi odpowiedzialności za ich treść.

Przesłanie komentarza oznacza akceptację Regulaminu umieszczania komentarzy do informacji i materiałów publikowanych w portalu CIRE.PL
Ewentualne opóźnienie w pojawianiu się wpisanych komentarzy wynika z technicznych uwarunkowań funkcjonowania portalu. szczegóły...

Podpis:


Poinformuj mnie o nowych komentarzach w tym temacie


PARTNERZY
PGNiG TERMIKA
systemy informatyczne
Clyde Bergemann Polska
PAK SERWIS Sp. z o.o.
GAZ STORAGE POLAND
GAZ-SYSTEM S.A.
Veolia
PKN Orlen SA
TGE
Savangard
Audax
Audax
Tauron
DISE
BiznesAlert
Obserwatorium Rynku Paliw Alternatywnych ORPA.PL
Energy Market Observer
Innsoft



cire
©2002-2021
mobilne cire
IT BCE